İlk Türk Devletleri Kültür ve Medeniyeti

iNDiRMEK iÇiN: I. Ünite – İLK TÜRK DEVLETLERİ

İLK TÜRK DEVLETLERİNİN ÖZELLİKLERİ

*İSKİTLER Bilinen ilk Türk topluluğu, ilk kez Atı evcilleştirmişlerdir

*ASYA HUN Bilinen İlk Türk Devleti. Bilinen ilk Türk hükümdarı TEOMAN.

*I.GÖKTÜRK Türk adıyla Kurulan ilk Türk Devleti. İlk Kez TÜRK kelimesi siyasi anlam olarak kullanılmış.

*II. GÖKTÜRK İlk Edebi metinler olan Orhon Yazıtları bu dönemde yazılmıştır.

*UYGURLAR Din değiştirerek İlk kez yerleşik hayata geçilmiştir. ET YASAK TAPINMAK ESAS

*AVRUPA HUN, BALAMİR tarafından Macaristan’da kuruldu. En güçlü dönemi ATTİLLA zamanıdır.

*AK-HUN (Eftalitler), Afganistan’da kuruldu

*AVARLAR, İstanbul’u kuşatan ilk Türk Devleti

*HAZARLAR, Museviliği kabul eden ilk Türk Devleti. Bütün dinlere hoşgörülü yaklaşılmış.

*MACARLAR Hıristiyanlığı benimsemişler, Balkanların Germenleşmesini engellemişler.

*PEÇENEKLER, Hıristiyanlığı benimsemişler, Malazgirt Savaşında taraf değiştirerek Selçuklu ordusunun yanında yer almışlar

*KIPÇAKLAR, Hıristiyanlığı benimsediler, Rusların Karadeniz’e inmelerini engellediler.

*TÜRGİŞLER, Orta Asya’nın İslamlaşmasını engellediler ve Emevilerle mücadele ettiler, Madeni parayı ilk kullanan Türk topluluğudur.

*KIRGIZLAR, Dünyanın en uzun destanı MANAS Destanı ile YENİSEY yazıtları Kırgızlara aittir.

DEVLET TEŞKİLATI

*Boyların birleşmesinden oluşan Devlet, en güçlü boy beyi tarafından yönetilir (FEDERATİF Sistem, Merkezi otorite zayıftır)

*Hükümdar unvanları HAN HAKAN İLTEBER İLTERİŞ  İDİKUT ŞANYÜ TANHU

*Hükümdar eşlerine HATUN  – KATUN denir

*Hükümdarın erkek çocuklarına TİGİN denir

*ÇİFTE TEŞKİLAT Ülke SAĞ-SOL ya da DOĞU-BATI olarak iki kanattan yönetilirdi. Batı kanadını YABGU yönetir. Devletin erken yıkılmasında etkili olmuştur.

*KUT; Hükümdara devleti yönetme yetkisinin GÖKTANRI tarafından verildiğine inanılırdı.  

*Ülke toprakları hanedan üyelerinin ortak malıdır.

YÖNETİM TEŞKİLATI

*KURULTAY; devlet işlerinin görüldüğü danışma meclisi, yılda iki defa toplanır.

*HAKAN, HATUN, HANEDAN ÜYELERİ, BOY BEYLERİ Kurultaya katılırdı

*AYUKI Hükümet

*AYGUCİ Hükümet Başkanı

*BUYRUK Hükümet Üyeleri (bakan)

*ŞAD Hanedan üyesi vali veya Vezir

*TARHAN – APA Ordu komutanları

*TODUN Vali, Vergi memuru

*TAMGACI – BİTİKÇİ Yazışmalardan sorumlu

*YARGAN-YARGUCI Hâkim – Yargıç

ORDU TEŞKİLATI

*Onluk Sistem (Metehan-M.Ö 209)

*Hafif Süvari birliklerden oluşur(kılıç-Kalkan-Kargı-Mızrak-ok)

*Askerlik meslek değil, Yaşamanın bir parçası sayılmıştır. Göçebe yaşamın sonucudur.

*TURAN (hilal) TAKTİĞİ – KURT KAPANI,

* Ordu Komutanları TARHAN (Tarkan) – APA – SUBAŞI

*Türklerin en az değişime uğrayan yönleri Askeri özellikleridir. Çin ve Bizans Türklerin Askeri özelliklerinden etkilenmişlerdir.

DİN VE İNANIŞ

*Tek Tanrılı inanç sistemi benimsenmiştir. KÖK-TENGRİ

*Ahiret inancı ve Mumyalama vardır.

*BAKSI – KAM – ŞAMAN Din Adamları

*ŞAMANİZM, İyi ve Kötü ruhların varlığına inanmışlar.

*TABİAT KUVETLERİ Doğadaki varlıkların gizli güçleri olduğuna inanılır.

*ATALAR KÜLTÜ Ata mezarları kutsal sayılmış

*UÇMAĞ Cennet *TAMU Cehennem

*YUĞ Cenaze Törenleri * SAGU Ağıt

*KURGAN Oda şeklinde hazırlanan mezar

*BALBAL Kurganların başına dikilen küçük heykeller

*Baksılar ve diğer din adamları Kurultaya katılamazlardı. Kurultayın Laik olduğunu kanıtlar

*MANi-BUDA Uygurlarda resmi din olmuştur.

*HIRİSTİYAN Bulgar-Macar-Peçenek-Avar-Kuman-Uzlar

*MUSEVİLİK Hazar Türkleri arasında yayılmıştır

SOSYAL YAŞAM

*Göçebe Kültür (Konar-Göçer)

*En küçük toplumsal yapı AİLE

*Tek eşlilik – MONOGAMİ

*Sosyal sınıf ayrımı görülmez KAST Sistemi veya KÖLELİK yer almaz

*Uzun süreli hapis cezaları yoktur  (konar-göçer)

*TÖRE Toplumsal hayatı düzenleyen yazısız hukuk kuralları

(İl gider, Töre kalır)

*Hükümdarda dahil herkes töreye uymak zorundadır.

*Törede zamanla, Kurultay tarafından değişiklikler yapılabilir

*Temel geçim kaynağı HAYVANCILIKTIR.

*Aile-OGUŞ *Sülale-URUG* Boy-BOD *Millet-BUDUN * Devlet – İL

YAZI DİL VE EDEBİYAT

*Sözlü Edebiyat; yazının geç kullanılmasından dolayı gelişmiştir

*DESTANLAR Alper Tunga Destanı    –İSKİTLER

                         Oğuz Kağan Destanı     –HUNLAR

                         Bozkurt ve Ergenekon –GÖKTÜRKLER

                         Göç ve Türeyiş               –UYGURLAR

                         Dede Korkut                   –OĞUZLAR

                         Manas Destanı               –KIRGIZLAR

*KOŞUK, SAV, SAGU diğer sözlü edebiyat ürünleridir.

*Yazılı Edebiyat; en eski yazıtlar Göktürklerin hâkimiyetinde yaşayan Kırgızlara ait YENİSEY yazıtlarıdır. (Mezar Taşları)

*Türklere ait ilk Alfabe GÖKTÜRK ALFABESİ.

*Türklerin bilinen ilk edebi metinleri ORHUN YAZITLARIdır.

  1. GÖKTÜRK Devleti zamanında yazılmıştır.

*İkinci Milli Alfabemiz UYGURLARA ait olan UYGUR ALFABESİ

*SİNE-UŞİ yazıtları, KARABALASAGUN yazıtları Uygurlara ait olan önemli yazılı belgelerdir.

 

 

4 Cevaplar

  1. S.Bayraktar dedi ki:

    Teşekkür ederim Hakan Bey
    İskitler ilk Türk devleti değildir. Kimmerler de Türk’tür. Guti, Aratta, Elam, Kassiti, Lulu, Subar-Suvar ve Turukku devletleri Türk idi. Turukku kelimesi daha sonra Orta Asya’ya gitmiş ve Çinlilerin yazıtlarına Türk olarak girmiştir. Türk kelimesi İlk kez Çin’de görülür anlayışı yanlıştır. türklerin anayurdu Altaylar değil, Anadolu, Azerbaycan ve Orta Doğu-Mezopotamya arasındadır. Dede Korkut ve İlyada aynı kaynaktan çıkmadır. Türkoloji çalışmaları çok ilerlemiştir. link eklemek istedim, ama sayfanızda mümkün olmadı. Prof.Gazanfer Kazimov, Prof.Çingiz Garaşarlı, Prof.Firudin Ağasıoğlu, Begmyrat Gerey, Prof.Osman Karatay, Prof.Necati Demir, Prof.Fahrettin Kırzıoğlu, gibi bir çok hocalarımız Türk Tarihini daha erkene çeker. Ve Elşad Alili’nin makalesi “Türkçe’nin Akad dili üzerindeki etkisi” çok önemli.

  2. tarihogretmeni tarihogretmeni dedi ki:

    Asıl ben teşekkür ederim S.Bayraktar,
    Yapmış olduğunuz yorumda ve vermiş olduğunuz isimlerden anladığım kadarıyla Tarihçisiniz. Yukarıda bahsettiğiniz konu başlıkları elbetteki akademik düzeyde tartışılabilir , fakat bu web sayfasında yer alan, tarih konu başlıklarının tamamı KPSS sınavına yönelik olup, MEB müfredatına uygun olarak hazırlanmıştır. Akademik anlamda makale, yazı ve belge paylaşımına yer vermedik ama bu yönde paylaşmak istediğiniz yazı ve makaleleriniz varsa, burada paylaşabilirsiniz.
    Not: Ben İskitler için “ilk Türk Devletidir” demedim ki, “Bilinen ilk Türk Topluluğudur” dedim.

  3. Dilşat Uyguroğlu dedi ki:

    Hakan bey,
    Ben de bir UYGUR Turk uyum. Çin Halk Cumhuriyeti Xijiang Ozerk bolgesinden cok kusuk yasta Turkiyeye geldim ve Bogaziçi Universitesi Elektrik Elektroniği bitirdim. Şimdi Unilever şirketinde Başkan Yardımcıyım. Biraz da Uygurlardan behdetmke veya belgesel yapmak istersniz UYGURLAR adlı kitaba gözatın. Bu kitap çin de yasak kitaptir.
    Bir belgesel yapmak isterseniz bilgi dolu….içinde..

  4. tarihogretmeni tarihogretmeni dedi ki:

    Merhaba Dilşat bey, tanıştığıma memnun oldum. Uygur Türklerinin yaşamış olduğu Siyasi ve Ekonomik baskılar ile ilgili dünya kamuoyunda farkındalık yaratmak gerekirtiğine bende inanıyorum. Belgesel yapmayı çok isteriz fakat bunun için iyi bir bütçe ve alanında deneyimli yönetmen gerekiyor.Bahsettiğiniz UYGURLAR kitabını en kısa zamanda okumaya çalışacağım.
    Teşekkür ederim.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.

Menu Title