Tanzimat ve Meşrutiyetler Dönemi Islahat Hareketleri

tanzimat-edebiyati

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Tanzimat ve Meşrutiyetler Dönemi Kavram Haritası için aşağıdaki linki tıklayınız

VII. Ünite – TANZİMAT MEŞRUTİYET

TANZİMAT FERMANI (1839)

*Abdülmecit zamanında hazırlandı.

*Hazırlayan Hariciye Nazırı Mustafa Reşit Paşa.

*Gülhane-i Hattı Hümayun ya da Tanzimat-ı Hayriye olarak da bilinir.

*1839 fermanın ilan tarihinden itibaren, 1876 Kanun-i Esasi’nin ilanına kadar geçen döneme Tanzimat Dönemi denir.

*Amaç;

1-Devlet ile Yurttaş arasındaki bağı güçlendirmek

2-Azınlık İsyanlarını önlemek

3-Mısır Meselesinde Avrupalıların desteğini almak

4-Avrupa’nın azınlıkları bahane ederek içişlerimize karışmasını önlemek

NOT: Fermanın hazırlanmasında Avrupa’nın etkisi var, fakat baskısı yoktur

*Tanzimat fermanının içeriği;

1-Herkes kanun önünde eşit olacak

2-Herkese CAN ve MAL güvencesi verilecek

3-Herkesten gelirine göre vergi alınacak

4-Herkes zorunlu askerlik yapacak

5-Herkes Mal Mülk sahibi olabilecek

6-Herkes için Rüşvet ve iltimas engellenecek

7-Herkese Mahkemeler açık olacak, bağımsız yargıçlar
yargılama yapacak

8-Kimse yargılanmadan ceza almayacak

Sonuç;

1-Ferman hem Müslümanlar hem de Gayrimüslimler tarafından olumlu karşılanmadı

2-Azınlık İsyanlarını engelleyemedi

3-Avrupalılar içişlerimize daha çok müdahale ettiler

4-Padişah kendi iradesiyle kendi yetkilerini yasalarla kısıtladı

1856 ISLAHAT FERMANI

*Tanzimat Fermanını tamamlayıcı niteliktedir

*Daha çok AZINLIKLARLA ilgili fermandır.

*Bedelli Askerlik

*Okul Banka Şirket

*Devlet memuru olma

*Yabancılara ve azınlıklara toprak satışı serbest oldu, vb azınlık hakları verildi

TANZİMAT DÖNEMİ ISLAHATLARI

Hukuk

1-Batı tarzı Ceza Kanunu (LAİK)

2-Batı Tarzı Nizamiye Mahkemeleri

3-Mahkemeler Açık-Bağımsız

4-Şuray-ı Devlet

5-Divanı Ahkamı Adliye

6-Mecelle hazırlanması

7-Arazi Kanunnamesi

8-Vilayet Nizamnamesi

9-İl Genel Meclisi (Yerel Yönetim)

 

Ekonomik

1-İlk kâğıt para

2-ilk Demiryolu Hattı

3-ilk Telgraf Hattı

4-İlk Dış Borç (ing)

5-Muhassıllık Meclisi (Vergi için)

6-Vergide reform

7-ilk Banka (Bank-ı Der Saadet)

8-Memleket Sandıkları

 

Eğitim

1-Mülkiye

2-Galatasaray Sultanisi

3-Darülfünun

4-Azınlık – Yabancı Okulları

5-Darülmuallim – Darülmuallimat

6-Maarif Nazırlığı

7-Encümen-i Daniş

8-ilk Özel Gazete Tercüman-ı Ahval

 

KANUN-İ ESASİ 23 Aralık  1876
*Genç Osmanlılar-Osmanlıcılık
*Tersane Konferansı
*II. Abdülhamit
*İlk kez halk yönetimde söz sahibi

KANUN-İ ESASİ ÖZELLİKLERİ

*Egemenlik Padişaha aittir

*Hükümet Padişaha karşı sorumlu

*113. md sürgün hakkı padişaha aittir

*Seçme yaşı 25, seçilme 30

*Pad Veto, Sansür, Af-İdam, Mec. Açma-Kapam yetkisi var

*Osmanlı Milleti tanımı

*Resmi Din İslam

*Resmi Dil Türkçe (Osmanlıca)

*Başkenti İstanbul

*Meclisin adı MECLİSİ UMUMİ. İki kanattan oluşur.

1.AYAN MECLİSİ

2.MEBUSAN MECLİSİ (130 Müslüman-50 Gayrimüslim)

*31 Mart 1877 de ilk Mebusan Meclisi açılır.

1877-1878 Osmanlı Rus Savaşını bahane eden II. Abdülhamit, anayasal yetkisini kullanarak Meclisi kapattı. Böylelikle 3o yıl sürecek olan İstibdat Dönemi başladı.

İSTİBDAT DÖNEMİ

(1878-1908)

*Otoriter baskıcı bir yönetim anlayışı benimsenerek merkezi otoriteyi güçlendirmeye çalıştı. (Yıldız Sarayı Yönetim merkezi)

*Otoriter rejime rağmen toprak kayıpları devam etmiştir; Mısır İngilizler, Tunus Fransızlar tarafından işgal edildi.

*Donanma Haliç’te çürümeye bırakıldı

*Reji İdaresi kuruldu, Kabotaj hakkı yabancılara verildi

*1881 Muharrem Kararnameleri

*1881 Duyun-u Umumiye kuruldu

*1888 Ziraat Bankası (Memleket Sandıkları Bankaya dönüştü)

*İlk kez Ermeniler isyan etti. (1890 Erzurum)

*Hamidiye Alayları kuruldu. (Ermeni isyanlarına karşı)

*BEŞİKTAŞ, Galatasaray , Fenerbahçe kulüpleri kuruldu.

*İttihat ve Terakki kuruldu. (İstibdat Rejimine karşı gizli kuruldu ve II. Meşrutiyeti ilan ettirdi)

 

İTTİHAT VE TERAKKİ

*1889’da İstibdat rejimine karşı gizli kurulmuş cemiyettir.

*1908’de Manastır’da İttihatçı subaylar ayaklanarak, meşrutiyetin yeniden ilan edilmesini sağladılar

*Kurucuları, Resneli Niyazi, Tunalı Hilmi, İbrahim Temo, Abdullah Cevdet gibi isimler yer alır. Sonradan Enver, Talat ve Cemal Beyler tarafından yönetildi

*Genç Osmanlıların devamı niteliğinde, Jön Türkler olarak bilinir

*Mustafa Kemal 1906’da Şam’da kurduğu VATAN VE HÜRRİYET cemiyetini 1907’de İ.T.C ile birleştirdi. 1909’da İttihatçılardan ayrıldı.

 

II Meşrutiyet

*İ.T.C tarafından ilan edildi

*Reval Görüşmeleri (İNG-RUS)

*Bulgaristan – bağımsız                        ⇒

*Bosna Hersek- AvsMac işgali                 ⇒          BBG elimizden çıktı

*Girit- Yunanistan işgal                       ⇒

 

31 Mart İsyanı

*Rejime karşı çıkan ilk gerici isyan (Serbesti ve Volkan gazeteleri)

*4. Avcı Taburu-Medrese Öğrencileri- İstanbul halkı

*Hareket Ordusu, isyanı bastırmakla görevlendirildi

*Hareket Ordusunun isyanı bastırması ile Meclis kararı ile II. Abdülhamit tahtan indirildi ve V.Mehmet Reşat tahta çıktı

1909 Anayasa Değişikliği

*Padişahın yasama yetkisi kısıtlandı

*Mebusan Meclisinin yasama yetkisi artı

*113 md. kaldırıldı

*Padişahın Meclisi Açma Kapama yetkisi zor şartlara bağlandı

*Hükümet, Meclise karşı sorumlu hale getirildi

*Siyasi hak ve özgürlükler anayasada yer aldı

ilk kurulan parti İttihat ve Terakki Fırkası oldu

ilk Muhalif parti ise Ahrar Fırkası olarak mecliste yer aldı

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.

Menu Title