Tanzimat ve Meşrutiyetler Dönemi Islahat Hareketleri

tanzimat-edebiyati

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Tanzimat ve Meşrutiyetler Dönemi Kavram Haritası için aşağıdaki linki tıklayınız

VII. Ünite – TANZİMAT MEŞRUTİYET

TANZİMAT FERMANI (1839)

*Abdülmecit zamanında hazırlandı.

*Hazırlayan Hariciye Nazırı Mustafa Reşit Paşa.

*Gülhane-i Hattı Hümayun ya da Tanzimat-ı Hayriye olarak da bilinir.

*1839 fermanın ilan tarihinden itibaren, 1876 Kanun-i Esasi’nin ilanına kadar geçen döneme Tanzimat Dönemi denir.

*Amaç;

1-Devlet ile Yurttaş arasındaki bağı güçlendirmek

2-Azınlık İsyanlarını önlemek

3-Mısır Meselesinde Avrupalıların desteğini almak

4-Avrupa’nın azınlıkları bahane ederek içişlerimize karışmasını önlemek

NOT: Fermanın hazırlanmasında Avrupa’nın etkisi var, fakat baskısı yoktur

*Tanzimat fermanının içeriği;

1-Herkes kanun önünde eşit olacak

2-Herkese CAN ve MAL güvencesi verilecek

3-Herkesten gelirine göre vergi alınacak

4-Herkes zorunlu askerlik yapacak

5-Herkes Mal Mülk sahibi olabilecek

6-Herkes için Rüşvet ve iltimas engellenecek

7-Herkese Mahkemeler açık olacak, bağımsız yargıçlar
yargılama yapacak

8-Kimse yargılanmadan ceza almayacak

Sonuç;

1-Ferman hem Müslümanlar hem de Gayrimüslimler tarafından olumlu karşılanmadı

2-Azınlık İsyanlarını engelleyemedi

3-Avrupalılar içişlerimize daha çok müdahale ettiler

4-Padişah kendi iradesiyle kendi yetkilerini yasalarla kısıtladı

1856 ISLAHAT FERMANI

*Tanzimat Fermanını tamamlayıcı niteliktedir

*Daha çok AZINLIKLARLA ilgili fermandır.

*Bedelli Askerlik

*Okul Banka Şirket

*Devlet memuru olma

*Yabancılara ve azınlıklara toprak satışı serbest oldu, vb azınlık hakları verildi

TANZİMAT DÖNEMİ ISLAHATLARI

Hukuk

1-Batı tarzı Ceza Kanunu (LAİK)

2-Batı Tarzı Nizamiye Mahkemeleri

3-Mahkemeler Açık-Bağımsız

4-Şuray-ı Devlet

5-Divanı Ahkamı Adliye

6-Mecelle hazırlanması

7-Arazi Kanunnamesi

8-Vilayet Nizamnamesi

9-İl Genel Meclisi (Yerel Yönetim)

 

Ekonomik

1-İlk kâğıt para

2-ilk Demiryolu Hattı

3-ilk Telgraf Hattı

4-İlk Dış Borç (ing)

5-Muhassıllık Meclisi (Vergi için)

6-Vergide reform

7-ilk Banka (Bank-ı Der Saadet)

8-Memleket Sandıkları

 

Eğitim

1-Mülkiye

2-Galatasaray Sultanisi

3-Darülfünun

4-Azınlık – Yabancı Okulları

5-Darülmuallim – Darülmuallimat

6-Maarif Nazırlığı

7-Encümen-i Daniş

8-ilk Özel Gazete Tercüman-ı Ahval

 

KANUN-İ ESASİ 23 Aralık  1876
*Genç Osmanlılar-Osmanlıcılık
*Tersane Konferansı
*II. Abdülhamit
*İlk kez halk yönetimde söz sahibi

KANUN-İ ESASİ ÖZELLİKLERİ

*Egemenlik Padişaha aittir

*Hükümet Padişaha karşı sorumlu

*113. md sürgün hakkı padişaha aittir

*Seçme yaşı 25, seçilme 30

*Pad Veto, Sansür, Af-İdam, Mec. Açma-Kapam yetkisi var

*Osmanlı Milleti tanımı

*Resmi Din İslam

*Resmi Dil Türkçe (Osmanlıca)

*Başkenti İstanbul

*Meclisin adı MECLİSİ UMUMİ. İki kanattan oluşur.

1.AYAN MECLİSİ

2.MEBUSAN MECLİSİ (130 Müslüman-50 Gayrimüslim)

*31 Mart 1877 de ilk Mebusan Meclisi açılır.

1877-1878 Osmanlı Rus Savaşını bahane eden II. Abdülhamit, anayasal yetkisini kullanarak Meclisi kapattı. Böylelikle 3o yıl sürecek olan İstibdat Dönemi başladı.

İSTİBDAT DÖNEMİ

(1878-1908)

*Otoriter baskıcı bir yönetim anlayışı benimsenerek merkezi otoriteyi güçlendirmeye çalıştı. (Yıldız Sarayı Yönetim merkezi)

*Otoriter rejime rağmen toprak kayıpları devam etmiştir; Mısır İngilizler, Tunus Fransızlar tarafından işgal edildi.

*Donanma Haliç’te çürümeye bırakıldı

*Reji İdaresi kuruldu, Kabotaj hakkı yabancılara verildi

*1881 Muharrem Kararnameleri

*1881 Duyun-u Umumiye kuruldu

*1888 Ziraat Bankası (Memleket Sandıkları Bankaya dönüştü)

*İlk kez Ermeniler isyan etti. (1890 Erzurum)

*Hamidiye Alayları kuruldu. (Ermeni isyanlarına karşı)

*BEŞİKTAŞ, Galatasaray , Fenerbahçe kulüpleri kuruldu.

*İttihat ve Terakki kuruldu. (İstibdat Rejimine karşı gizli kuruldu ve II. Meşrutiyeti ilan ettirdi)

 

İTTİHAT VE TERAKKİ

*1889’da İstibdat rejimine karşı gizli kurulmuş cemiyettir.

*1908’de Manastır’da İttihatçı subaylar ayaklanarak, meşrutiyetin yeniden ilan edilmesini sağladılar

*Kurucuları, Resneli Niyazi, Tunalı Hilmi, İbrahim Temo, Abdullah Cevdet gibi isimler yer alır. Sonradan Enver, Talat ve Cemal Beyler tarafından yönetildi

*Genç Osmanlıların devamı niteliğinde, Jön Türkler olarak bilinir

*Mustafa Kemal 1906’da Şam’da kurduğu VATAN VE HÜRRİYET cemiyetini 1907’de İ.T.C ile birleştirdi. 1909’da İttihatçılardan ayrıldı.

 

II Meşrutiyet

*İ.T.C tarafından ilan edildi

*Reval Görüşmeleri (İNG-RUS)

*Bulgaristan – bağımsız                        ⇒

*Bosna Hersek- AvsMac işgali                 ⇒          BBG elimizden çıktı

*Girit- Yunanistan işgal                       ⇒

 

31 Mart İsyanı

*Rejime karşı çıkan ilk gerici isyan (Serbesti ve Volkan gazeteleri)

*4. Avcı Taburu-Medrese Öğrencileri- İstanbul halkı

*Hareket Ordusu, isyanı bastırmakla görevlendirildi

*Hareket Ordusunun isyanı bastırması ile Meclis kararı ile II. Abdülhamit tahtan indirildi ve V.Mehmet Reşat tahta çıktı

1909 Anayasa Değişikliği

*Padişahın yasama yetkisi kısıtlandı

*Mebusan Meclisinin yasama yetkisi artı

*113 md. kaldırıldı

*Padişahın Meclisi Açma Kapama yetkisi zor şartlara bağlandı

*Hükümet, Meclise karşı sorumlu hale getirildi

*Siyasi hak ve özgürlükler anayasada yer aldı

ilk kurulan parti İttihat ve Terakki Fırkası oldu

ilk Muhalif parti ise Ahrar Fırkası olarak mecliste yer aldı

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*


Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.