MİLLİ MÜCADELE DÖNEMİ HAZIRLIK AŞAMASI – KONGRELER KAVRAM HARİTASI

misakı milli

Milli Mücadele Dönemi Hazırlık Aşaması – Kongreler Kavram Haritası Tıklayınız X. Ünite – KONGRELER

KURTULUŞ SAVAŞI HAZIRLIK DÖNEMİ

Mondros Sonrası Genel Durum 

*İlk İşgal Musul (3 Kasım 1918)

*Mütareke sırasında M. Kemal Suriye Cephesinde Yıldırım Orduları Grup Komutanı

*13 Kasım 1918 İstanbul Fiilen İşgal edildi.

Aynı gün M. Kemal İstanbul’a geldi. “Geldikleri gibi giderler”

*MİNBER; M. Kemal’in de yazılarının bulunduğu işgallere karşı yayın yapan gazete.

*İstanbul Hükümetinin İşgaller karşısında tepkisiz kalması; Halkın kendi çabalarıyla yerel direniş cemiyetleri kurmasında etkili oldu (işgallere karşı ilk tepki yerel cemiyetler kurmak)

*M. Kemal İstanbul’da yaptığı toplantılarda yeterli destek göremedi, kurtuluş için bir seçenek kalmıştı; Anadolu’da bütün cemiyetleri birleştirerek ÖRGÜTLÜ mücadele vermek.

*O günlerde Samsun ve çevresinde Rumlarla Türkler arasında çatışmalar yoğunlaşmıştı. İtilaf Devletleri çatışmaların bir an önce sona erdirilmesini aksi durumda işgal edeceğini bildirdi.

9.ORDU MÜFETTİŞİ MUSTAFA KEMAL

Neden MUSTAFA KEMAL;

*İttihatçılardan ayrılması

*Padişahın (VAHDETTİN) şehzadeliği sırasında Yaverliğini yapması

*M. Kemal’i İstanbul’dan uzaklaştırmak istemesi

Görevi;

*Samsun bölgesinde asayişi sağlamak

*Ordunun terhis işlemlerini hızlandırmak

*Müdafaa-i Hukuk Cem. Kapatmak

*Halkın elindeki silahları toplamak

MUSTAFA KEMAL’İN Gerçek Amacı

*Direniş Cemiyetlerini birleştirerek, Mücadeleyi tek merkezden örgütlemek.

****M. Kemal 16 Mayıs 1919’da İstanbul’dan Bandırma Vapuruyla yola çıkmış, 19 Mayıs 1919’da Samsuna varmıştır. Bu tarih kurtuluş savaşının başlangıcı olarak kabul edilir.

SAMSUN RAPORU (22 Mayıs 1919)

*M. Kemal’in Samsun’daki ilk izlenimleri sonrasında İstanbul Hükumetine gönderdiği rapordur.

1.Türk halkı direnişinde haklıdır.

2.Mandaterliğin Türklerin karakterine uygun değildir.

3.Bölgedeki Rumlar isteklerinden vazgeçerlerse çatışmalar kendiliğinden sona erecektir. (40 Rum çetesine karşı 13 Türk çetesi)

4.İzmir’in işgali haksız ve yersizdir.

*Mustafa Kemal, ilk kez İstanbul Hükumetiyle görüş ayrılığına düşmüştür.

HAVZA GENELGESİ (28 Mayıs 1919)

*M. Kemal Samsun’daki çalışmalarını tamamladıktan sonra Havza’ya geçti ve Milli Mücadelenin ilk GENELGESİNİ yayınladı.

*Ulusal Bilincin uyanması yolunda atılan ilk adım

*Bu genelge 9. Ordu Müfettişi sıfatıyla, tüm Sivil ve Askeri yöneticiler ile Milli Cemiyetlere gönderildi.

1.İZMİR’in İşgali bütün yurtta protesto edilmelidir

2.Müdafa-i Hukuk cemiyetleri desteklenmelidir

3.Ordular dağıtılmamalıdır,  Silahlar teslim edilmemelidir

4.7 md’den ötürü protestolar yapılırken azınlıklarar dokunulmamalıdır

*İlk Miting 30 Mayısta Havzada M. Kemal’inde katılımıyla gerçekleşti. Ülke genelinde mitinglerin düzenlenmesi Genelgenin amacına ulaştığını kanıtlar.

AMASYA GENELGESİ (20-22 Haziran 1919)

*Mustafa Kemal Paşa – Refet Bey – Ali Fuat Paşa – Rauf Bey Genelgede imzası olanlar. Kazım Karabekir Paşa ve Mersinli Cemal Paşa Genelgeyi Telgrafla onayladılar.

1.Vatanın bütünlüğü milletin bağımsızlığı tehlikededir

2.İstanbul Hükümeti üzerine düşen görevi yerine getirememektedir, bu durum ulusumuzu yok saymış gibi göstermektedir

3.Milletin bağımsızlığını yine milletin AZİM ve KARARI kurtaracaktır

4.Milletin içinde bulunduğu durumu belirtmek ve haklı sesini dünyaya duyurmak için her türlü ETKİ ve DENETİMDEN uzak MİLLİ bir KURUL’a ihtiyaç vardır

5.Bu amaçla Anadolu’nun en güvenli yeri olan SİVAS’ta Milli KONGRE toplanmalı ve bu kongreye her ilden halkın güvenini kazanmış 3’er temsilci en kısa zamanda Sivas’a gelmelidir. Her Türlü Engelleme ve Can Güvenliğine karşı bu Milli bir sır olarak saklanmalıdır

6.Doğu illeri adına 10 Temmuzda Erzurum’da bir kongre toplanacaktır. Kongreye katılacak delegeler daha sonra Sivas Kongresine katılacaktır

7.Ordular dağıtılmayacak ordu bu görevleri yerine getirmek için görevlendirilecek

*İlk kez ULUSAL EGEMENLİKTEN bahsedilmiştir.

*Kurtuluş Savaşının AMAÇ GEREKÇE ve YÖNTEM belirtilmiş

*TEMSİL HEYETİ kurulmasından söz eder

*İst. Hük. karşı çıktığı için  İHTİLAL BİLDİRGESİ niteliğindendir.

*Genelgeden sonra M. Kemal İstanbul’a çağrılmış, Bu emre uymadığı için Ordu Müfettişliği görevinden alındığı kendisine bildirilmiştir. (07 Temmuz 1919 – Erzurum’da) M. Kemal aynı gün hem müfettişlik hem de askerlik mesleğinden istifa etmiştir.

*M. Kemal Genelgeden sonra “Artık İstanbul, Anadolu’ya hâkim değil bağlı olmak zorundadır” telgraf çekmiştir

ERZURUM KONGRESİ (23 Temmuz – 07 Ağustos 1919)Mustafa Kemal, Sivas Kongresi üyeleri ile.

*Doğu Anadolu’da Ermeni ve Doğu Karadeniz’de Pontus Rumlarına karşı BÖLGESEL toplanmış kongredir. ULUSAL kararlar almıştır.

*Ulusal kararlar almasında M. Kemal’in kongre başkanlığı yapması etkili olmuştur.

*Kongre ŞARK VİLAYETLERİ MÜDAFAA-İ HUKUK CEMİYETİ ve TRABZON MÜDAFAA-İ HUKUK CEMİYETİ tarafından toplandı. Kongrenin Güvenliği XV. Kolordu Komutan’ı Kazım Karabekir Paşa tarafından sağlandı.

*10 Temmuzda toplanması planlanan kongre olumsuz gelişmeler yüzünden geç toplandı

KATILAN İLLER                 Bitlis, Erzurum, Sivas, Trabzon ve Van (BEST-VAN)
KATILMAYAN İLLER      Mardin, Elazığ, Diyarbekir (MED)

KARARLAR

1.Milli sınırlar içinde vatan bir bütündür bölünemez

2.Bütün Doğu illeri her türlü işgale karşı halk birleşip karşı koyacaktır

3.Kuvvay-i Milliye etkin, Milli İradeyi hakim kılmak esastır

4.Milli irade, Hilafeti ve Saltanatı kurtaracaktır

5.İstanbul Hükümeti bağımsızlığımızı koruyamazsa Anadolu’da geçici bir hükümet kurulacaktır

6.Azınlıklara Siyasi ve Sosyal dengemizi bozacak ayrıcalıklar verilemez

7.Manda ve Himaye kabul edilemez

8.Bağımsızlığımıza ters düşmeyecekse dış yardım kabul edilebilir

9.Mebusan Meclisi derhal toplanmalı ve hükümeti denetlemelidir

10.Kongrenin aldığı kararları uygulamak için Temsil Heyeti secilmelidir

11.Doğudaki bütün cemiyetleri içine alan Doğu Anadolu Müdafa-i Hukuk Cemiyeti her türlü particilik akımlarından uzaktır

12.Bölgenin Türklüğünü kanıtlamak için bilimsel çalışmalar yapılacaktır ve bölgeden göç edilmeyecektir

*ilk kez mandaterlik reddedilmiştir.

*ilk kez MİLLİ SINIRLARDAN bahsedilmiştir.

*İlk kez Doğu Anadolu’yu temsilen Temsil Heyeti oluşturulmuştur.

*Yeni bir Devletin kurulması yolunda İlk adım atılmıştır.

SİVAS KONGRESİ (4 – 11 EYLÜL 1919)

*İlk ve Tek MİLLİ kongredir. *ULUSAL toplanmış ULUSAL kararlar almıştır.

*Amasya Genelgesi doğrultusunda, M. Kemal’in isteği üzerine toplanmıştır.

KONGREDE YAŞANAN OLUMSUZLUKLAR;

1.Ali Galip Olayı     2. M. Kemal’in Kongre Bşk. İtiraz (ilk muhalefet – Rauf Bey)    3. Mandaterlik

KARARLAR;

1.Erzurum Kongresi kararları bazı düzenlemeler yapılarak Sivas Kongresi tarafından kabuledildi

2.Bütün Cemiyetler ARMHC çatısı altında birleştirildi

3.Manda ikinci ve son kez reddedildi

4.Osmanlı Mebusan Meclisi’nin açılması için çalışmalara devam kararı alındı

5.Temsil Heyetinin sayısı, 9’dan  15’e çıkarılarak bütün yurdu temsil eder hale getirildi

*Bütün olumsuzluklara rağmen kongre başarılı şekilde toplanmış ve ulusu ilgilendiren kararlar almıştır.

*İst Hük. Her türlü haberleşme kesildi. (Ali Rıza Paşa Hük. Kurulmasıyla yeniden başladı)

*En önemli sonucu, Damat Ferit Hükümeti istifa etmek zorunda kalmıştır. (Siyasi Zaferi)

*Temsil Heyeti tüm yurdu temsil eder hale getirilmiş ve Batı Cephesi Komutanlığına ALİ FUAT PAŞA’yı atamıştır (TH’nin bir hükümet gibi çalıştığını gösterir)

*Temsil Heyeti Kongre kararlarını ve alacağı kararları halka duyurmak için İradeimilliye adlı bir gazetesi çıkardı.

AMASYA GÖRÜŞMELERİ (22 Ekim 1919)

M. Kemal (Temsil Heyeti- Başkan)

Salih Paşa (İstanbul Hükumeti – Bahriye Nazırı)

PROTOKOL KARARLARI

*Türk Toprakları hiçbir şekilde terk edilmeyecek

*Vatanın bağımsızlığı ve bütünlüğü korunacak

*Manda ve Himaye reddedilecek

*İtilaf Devletleriyle olan görüşmelere T. H temsilci katılacak

*Temsil Heyeti İst Hük işlerine karışmayacak

*A R M H C İstanbul Hükumeti tarafından tanınacak

*Mebusan Meclisi derhal toplanmalı

-Amasya Görüşmeleriyle (protokolü) İstanbul Hükümeti, Temsil Heyetini resmen tanımış oldu

-Protokol Kararları içinde yalnızca Mebusan Meclisinin açılma kararı İstanbul Hükümeti tarafından kabul edildi.

NOT: Temsil Heyetinin bu görüşmedeki amacı varlığını İstanbul Hükumetine kabul ettirmek ve Bağımsızlık yolunda işbirliği içerisinde olmak; İstanbul Hükümetinin amacı Temsil Heyetini kontrol altına almak

TEMSİL HEYETİ ANKARA’DA

*M. Kemal meclisin İstanbul dışından toplaması gerektiğini söylemiş fakat ikna edememiştir (Sivas Komutanlar Toplantısı)

*Meclisin İstanbul’da açılması kesinlik kazanınca M. Kemal gelişmeleri yakından takip etmek için Temsil Heyeti ile beraber ANKARA’ya geldi.

Neden ANKARA;

*İstanbul ve Batı Cephesine yakın

*işgal edilmemiş olması

*Ulaşım ve İletişim imkanı

*Ankara halkının mücadeleye sıcak bakması

27 Aralık 1919’da Temsil Heyeti Ankara’ya ulaştı.

SON OSMANLI MEBUSAN MECLİSİ (12 Ocak 1920)

*7 Kasım 1919’da tamamlanan seçimler sonucunda Milletvekili üyeliğinin büyük çoğunluğunu A R M H C üyeleri kazandı.

*Kazanan üyelerle M. Kemal Ankara’da toplantılar yaptılar. Onlardan;

  1. Kendisinin Meclis Başkanı seçmelerini
  2. Müdafaa-i Hukuk Grubunu oluşturmalarını
  3. Misak-ı Milli Kararlarını kabul etmelerini ister

Fakat bu üç istek içinde yalnızca Misak-ı Milli Kararları meclis tarafından kabul edildi. Mec Bşk’na REŞAT HİKMET BEY seçildi, Müdafaa-i Hukuk grubu yerinede FELAH-I VATAN grubu kuruldu.

MİSAK-I MİLLİ KARARLARI; (28 Ocak 1920)

1.İşgal altındaki ARAP topraklarında halk kendi geleceğine kendi karar verecek

2.Mütareke imzalandığı gün işgal edilmemiş Türk ve Müslüman çoğunluğun oluşturduğu topraklar bir bütündür, parçalanamaz.

3.Batı Trakya’da halk oylaması yapılmalı.

4.Evliye-i Selase (KAB) gerek duyarsa yeniden halk oylaması yapılabilir.

5.İstanbul ve Marmara’nın güvenliği sağlanırsa BOĞAZLAR uluslar arası ticarete açık tutulabilir.

6.Azınlıklara çevre ülkelerde Müslümanlara tanınan oranda haklar tanılanacaktır.

7.Siyasi, Mali ve Adli Kapitülasyonlar kaldırılmalı, Dış borçların ödenmesi bu ilkelere aykırı olmayacaktır.

Önemi:Siyasi Hukuki ve Mali açıdan tam bağımsızlık hedeflenmiştir. Sivas ve Erzurum kararları SOMM tarafından onaylanmıştır. Türklerin kabul edeceği barış şartları belirlenmiştir. Padişah tarafından ONAYLANMAMIŞTIR.

Misak-ı Milli Kararları yayınlandıktan sonra 16 MART 1920’de İstanbul resmen işgal edildi.

 

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*


Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.