KURTULUŞ SAVAŞI CEPHELER

Kurtuluş Savaşı Cepheler XII. Ünite – KURTULUS SAVASI CEPHELER

k s

  

 

 

 

 

 

 

 

DOĞU
(Ermenistan) – – Düzenli Ordu

*Kazım Karabekir- Başarılı

*Düzenli ordunun ilk başarısı

*Gümrü Antlaşması 3 Aralık 1920

-Ermenistan Misak-ı Milliyi tanıdı

-Kars, Iğdır, Sarıkamış TBMM verildi

-Anadolu’dan toprak talep etmeyecek

*Sevr’deki isteklerinden vazgeçen ilk devlet

*TBMM tanıyan ilk devlet ERMENİSTAN

*TBMM ilk uluslar arası antlaşması ve siyasi zaferidir

*Batum Antlaşması, Pasof Harekatı sonrası Gürcülerle imzalandı.(Artvin-Ardahan-Batum alındı) 23 Şubat 1921

*Doğu Cephesi kapandı
NOT: Kazım Karabekir “Şark Fatihi” adıyla anılmaya başladı. Yetim çocuklara “Şarkılı İbret” oyununu yazdı.

 

GÜNEY
(Fransa)—Kuvayi Milliye

*Cephe komutanları; Antep’te Şahin Bey (Mehmet Sait), Karayılan; Maraş’ta Sütçü İmam, Rıdvan Hoca, Kılıç Ali Bey, Urfa’da Ali Saip, Adana Tufan Bey

*Düzenli ordunun savaşmadığı bu cephede sadece Halk ve Kuvayi Milliye savaşmıştır.

*11 Şubat’ta  Maraş, 10 Nisan Urfa kurtuldu

*Sakarya Savaşından sonra Fransa ile imzalanan Ankara Antlaşması ile Güney Cephesi kapandı

-Hatay hariç günümüz TR-SUR sınırı çizildi

-Caber Kalesi  ve Süleyman Şah Türbesi Türk toprağı sayılacak

-Hatay’da resmi dil Türkçe olacak

 

BATI

*Yunanlılarla savaşılmıştır

*Kurtuluş Savaşının en önemli cephesidir

*Alaşehir ve Balıkesir Kongreleri etkili olmuştur

*Ali Fuat Paşa Sivas Kongresinden sonra Batı Cephesi Komutanlığına atandı

*GEDİZ yenilgisi üzerine Düzenli Ordu kuruldu

*Gediz yenilgisiyle Ali Fuat Paşa görevden alındı ve Moskova’ya Elçi olarak görevlendirildi

* Batı Cephesi 2’ye ayrıldı. Kuzey İsmet Bey, Güney Refet Bey görevlendirildi

*Hem Kuvayi Milliye hem de Düzenli Ordu savaştı

*I. İnönü, II. İnönü, Kütahya-Eskişehir, Sakarya, Büyük Taarruz batıda düzenli ordunun Yunanlılarla yaptığı savaşlardır.

 

I.İNÖNÜ (6-10 Ocak 1921)

*Yunanlılar (Hedef Ankara- Sevr Kabullendirmek)

*Savunma

*Komutanlar İsmet Bey, Refet Bey

*Çerkez Ethem İsyanı bastırıldı (5 Ocak 1921)

*BAŞARILI- Yunan saldırısı durduruldu.

Sonuç

-TBMM kurduğu Düzenli Ordunun ilk başarısı

-Düzenli orduya katılım arttı

-TBMM olan güven ve saygınlık arttı

-İsmet Bey, General rütbesi verildi

-Savaş sonrası İtilaf devletleri TBMM Osmanlı Hükümetine aracılığıyla barış teklif etti

-20 Ocak 1921 Teşkilatı Esasi (İlk Anayasa)

-23 Şubat 1921 Londra Konferansı

-1 Mart 1921 Afganistan ile Dostluk Ant

-12 Mart 1921 İstiklal Marşı, Burdur M.V. Mehmet Akif, Türk Ordusu, 24 Ali Rıfat Bey, 30 Osman Zeki Bey. İlk okuyan Maarif Vekili Hamdullah Suphi, Kastamonu Açıksöz Gazetesinde ilk kez yayınlandı.

İlk kez 1982 Anayasasında yer aldı. 2007’de Milli Gün olarak kutlanmaya başlandı.

-16 Mart 1921 Moskova Antlaşması; Batum Gürcistan’a bırakıldı (İlk Taviz)

 

II.İNÖNÜ SAVAŞI

(23 Mart -1 Nisan 1921)

*Yunanlılar (I. İnönü’nün İntikamı)

*Savunma

*BAŞARILI (Özellikle  İsmet Paş)

*Yunanlılar ikinci kez geri çekildi

Sonuç

-TBMM ikinci kez güven tazeledi, Saygınlığı ve güveni arttı.

-İtalyanlar Anadolu’yu terk etmeye başladı

-Fransa barış için TBMM  ile görüşmeler başladı ve Zonguldak’ı boşalltı.

-İngiltere’de TBMM yakınlaşmak için Malta’daki 40 sürgünü serbest bıraktı

-Mustafa Kemal, İsmet Paşa’ya kutlama telgraf çekti.

“Siz orada yalnız düşmanı değil, Milletin makus talihini de yendiniz”

*Aslıhanlar-Dumlupınar Taaruzu

Refet Bey komutasında Yunanlılara yapılan taarruz başarısız oldu.

Cephe birleştirildi ve İsmet Paşa Cephe komutanlığına atandı.

KÜTAHYA – ESKİŞEHİR SAVAŞI

(10 – 24 Temmuz 1921)

*Yunanlılar

*Savunma

*Komutan İsmet Paşa

*BAŞARISIZ

-Küt-Esk-Afyon elimizden çıktı

-M.Kemal’in cepheye çektiği telgrafta ordunun Sakarya Nehrinin doğusuna çekilmeyi emretmiştir

*İsmet Paşa Erkanı Harbiye Vekilliğinden alındı yerine Fevzi Paşa getirildi

*Meclisin Kayseriye taşınması gündeme geldi fakat kabul edilmedi

*. Kemal yenilgiden dolayı eleştirildi, O da bu durum karşısında yerinde ve çabuk kararlar almak için üç aylığına BAŞKOMUTANLIK yetkisi istedi

*5  Ağustos 1921 BAŞKOMUTAN

*7-8 Ağustos 1921 TEKALİFİ MİLLİYE

Tekalifi Milliye Emirleri doğrultusunda Komisyonlar ve İstiklal Mahkemeleri kurulmuştur.

 

SAKARYA SAVAŞI

(23 Ağustos – 13 Eylül 1921)

*Yunanlılar (Ankara’yı işgal etmek)

*Savunma

*Komutan Mustafa Kemal

*Hattı müdafaa yoktur, Sathı müdafaa vardır. O satıh bütün vatandır”

*BAŞARILI

Sonuç

-M Kemal Gazi ve Mareşal

-İng, Yunanistan’a olan güveni azaldı

-İtalya Anadolu’yu tamamen boşalttı

-ABD’nin Anadolu’da Manda düşüncesi tamamen sona erdi

-13 Ekim 1921 KARS Antlaşması  (TBMM, Erm, Azer, Gürcü)

-20 Ekim 1921 ANKARA Antlaşması (TBMM –Fransa)

-Ukranya Dostluk Antlaşması

-Malta sürgünlerinin tamamı serbest

-İtilaf devletleri barış teklifinde bulundu

-Bir çok subay bu savaşta şehit olduğu için Subaylar Savaşı adı verilmiştir.

 

BÜYÜK TAARRUZ

(29 Ağustos – 18 Eylül 1922)

*Taarruz Hazırlığı;

-Sovyet Rusya’dan yardım alındı

-İst’dan Silah ve Cephane Anadoluya kaçırıldı (İstiklal Yolu)

-Kısa süreli subaylık kursları

-Askerlik yaşı 45’e çıkarıldı

-Mustafa Kemal’in Başkomutanlık yetkisi süresiz uzatıldı

*26 Ağustos’da Taarruz başladı

*30 Ağustos’da Yunan ordusu bozguna uğradı ve geri çekildi

*1 Eylü’de ”Ordular ilk hedefiniz Akdenizdir ileri” emri verildi

*9 Eylül’de İzmir, 11 Eylül’de Bursa, 18 Eylül’de Anadolu Yunan işgalinden kurtarıldı

*Çanakkele Olayı; Çanakkale‘de Türk ordusu ile İngiliz ordularının karşı karşıya gelmeleri. İngiltere Yunanistan adına ateşkes teklif etti

*Fevzi Paşa Mareşal rütbesi aldı.

*Damat Ferit ülkeyi terk etti

*Kurtuluş Savaşının askeri evresi sona erdi, Diplomatik evre başladı.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.

Menu Title