TÜRK İNKILABI

inkılaplar 2

XVII. Ünite – İNKILAPLAR Atatürk Döneminde yapılan devrimler indir

ATATÜRK TÜRK DEVRİMLERİ

AMAÇLARI
1.Devleti ve toplumu muasır medeniyetler seviyesine çıkarmak
2.Kişi egemenliğine son verip Ulusal Egemenliği gerçekleştirmek
3.Eşit ve Çağdaş toplum yaratmak
4.Modern ulusal kültür yaratıp, kültür ikililiğine son vermek
5.Çağdaş ve Eşit Hukuk düzeni oluşturmak
6.Ulusal ekonomi yaratıp halkın refahını yükseltmek

ÖZELLİKLERİ
1.Ulusal Bağımsızlık ve Ulusal Egemenlik bir arada gerçekleştirildi
2.Modern devlet ve toplum yapısı oluştu
3.Her alanda ikili uygulamalara son verildi
4.Sömürge altındaki diğer uluslara örnek oldu
5.Halkın ihtiyaçlarına göre, Bilim ve Akıl esas alındı
6.Devrimler aşamalı olarak gerçekleşti

HUKUK ALANINDA YAPILAN DEVRİMLER

AMAÇ; Çağdaş Laik ve Eşit Hukuk Sistemi oluşturmak
Osmanlı Devletinde; Hukukta birlik yok, çağdaş ve laik değil, Kadın – Erkek eşit değil, Ticari ekonomik alanda yetersiz
1.1924 Şeriye Mahkemeleri Kapatıldı
2.1924 Anayasası oluşturuldu
3.1925 Ankara Hukuk Hukuk Mektebi (ilk Yüksek Okul)
4.1926 Türk Medeni Kanunu İsviçre medeni kanunu örnek alınmasının sebepleri;
*Avrupa’da hazırlanan en son medeni kanun olması, pratik ve esnek olması, Laik ve Çağdaş olması, Açık ve anlaşılır olması Türk Medeni Kanunuyla beraber; Eğitim, çalışma hayatı ve hukuksal alanda kadın erkek arasında eşitlik sağlandı.
*Evlenme ve boşanma devlet denetimine alındı. Kadına boşanma hakkı, nafaka hakkı ve çocuğun velayeti hakkı verildi. Resmi Nikah zorunluluğu getirildi. Erkeğin birden fazla kadınla evlenmesi yasaklandı.
*Modern bir aile yapısı oluşturuldu.
*Kız ve erkek arasında miras eşitliği sağlandı.
*Mahkemelerde Kadın Erkek eşitliği
*Kadına istediği mesleği seçme hakkı
*Rüşt yaşına kadar çocuğun dini eğitimi aileye verildi.
Not: 1926 Medeni Kanununda kadınlara seçme ve seçilme hakkı verilmemiştir.
*1930 Kadınlara belediye seçimlerine katılma hakkı
*1933 Muhtarlık seçimlerine katılma hakkı
*1934 Milletvekili seçme ve seçilme hakkı tanındı
5. 1926 İtalya’dan Ceza Hukuku
6. 1926 Almanya’dan Ticaret Kanunu
7. 1926 İsviçre’den Borçlar Kanunu
8. 1929 Almanya’dan Deniz Ticaret Kanunu
9. 1929 İsviçre’den İcra İflas Kanunu
10.1929 Almanya’dan Ceza Muhakemeleri Kanunu

EĞİTİM – KÜLTÜR ALANINDA YAPILAN DEVRİMLER

AMAÇ; Çağdaş, Ulusal ve Laik Eğitim sistemi oluşturmak
1.1924 Tevhid-i Tedrisat Kanunu Bu kanunla bütün eğitim kurumları MEB’e bağlandı. İlköğretim zorunlu oldu ve Karma eğitim oluşturuldu. Medreseler kapatıldı.
2.1925 Ankara Hukuk Mektebi
3. 1926 Maarif Teşkilatı Hakkında Kanun. İlk ve Ortaöğretimin esasları belirlendi. Müfredat içeriği belirlendi Talim ve Terbiye Kurulu oluşturuldu
4.1926 Gazi Eğitim Enstitüsü
5.1927 Köy Öğretmen Okullar(J. Dewey) Başarısız-1933’de kapandı
6.1928 Güzel Sanatlar Akademisi
7.1928 Harf İnkılâbı
8.1929 Millet Mektepleri
9.1931 Türk Tarih Kurumu
10.1932 Türk Dil Kurumu
11.1932 Halkevleri açıldı
12.1933 Üniversiteler Kanunu Darülfununlar katılarak, üniversitelere dönüştürüldü.
13.1933 İstanbul Üniversitesi
14. 1933 Yüksek Ziraat Enstitüsü
15.1936 Ankara Dil Tarih ve Coğrafya Üniversitesi
16.1937 Dolmabahçe Resim-Heykel Müzesi

EKONOMİ ALANINDA YAPILAN DEVRİMLER

1923 İzmir İktisat Kongresi (Misak-ı İktisadi) Kazım Karabekir’in Başkanlığında 1135 delege katıldı.
Misak-ı İktisadi Kararlar:
*Ham maddesi yurt içinde bulunan sanayi kuruluşları
*Yabancı tekellerden kaçınılacak
*Yabancı şirketler millileştirilecek
*Küçük atölyelerden Fabrikalara geçiş sağlanacak
*Özel girişimler için milli bankalar kurulacak
*Sanayi teşvik edilecek
*Demiryolu yapımına hız verilecek
*Vergiler düzenlenecek, Aşar kaldırılacak
*İşçi hakları ve çalışma saatleri düzenlenecek
*Kabotaj hakkı Türk vatandaşlarına verilecek
*Köylüye ücretsiz toprak dağıtılacak
*Özel girişimin başarısız olduğu alanlarda devlet yatırım yapacak
TARIM
1.1925 Aşar Vergisi Kaldırıldı
2.1925 Gazi Orman Çiftliği
3.1928 Tarım Kredi Kooperatifi
4.1929 Toprak Reformu (başarısız-uygulanmadı)
5.1933 Yüksek Ziraat Enstitüsü
TİCARET
1.1924 İş Bankası (İş adamlarına kredi sağlamak için)
2.1925 Ticaret Odaları kuruldu
3.1926 Kabotaj Hakkı Türk Vatandaşlarına verildi
4.1929 Gümrük Koruma Kanunu
5.1930 Merkez Bankası
SANAYİ
1.1925 Sanayi ve Maden Bankası
2.1926 Emlak ve Eytam Bankası (Yetim-İnşaat)
3.1926 Dev. İstatistik Enst. (1927 Nüfus Sayımı)
4.1927 Teşvik-i Sanayi Kanunu (başarısız)
5.1930 Devletçilik Politikası resmen uygulandı
6.1933 I. Beş Yıllık Sanayi Planı (1934-38)
7.1933 Sümerbank (Kalkınma Planını Finanse etmek)
8.Plan çerçevesinde Kimya Cam Şeker Un Deri Bez Basma İpek Kükürt fabrikaları kuruldu
9.1935 MTA kuruldu. 1935 Etibank (Finanse)
10.1936 II. Beş Yıllık Sanayi Planı (başarısız)
11.1939 Karabük Demir Çelik Fabrikası
ULAŞIM
1.1924 Haydarpaşa Garı ve Rıhtımı Millileştirildi
2.1927 Demiryolları ve Limanlar Gen. Müd. kuruldu
3.1929 Adana Mersin Demiryolu Millileşti
4.1933 Hava Yolları Devlet İşletmesi kuruldu

TOPLUMSAL ALANINDA YAPILAN DEVRİMLER

1. 1925 Şapka Kanunu
2. 1925 Tekke Zaviye ve Türbelerin kapatılması
3. 1926 Miladı Takvimin Uygulanması
4. 1928 Uluslar arası Rakamların kabulü
5. 1931 Uluslar arası Ölçü Birimlerinin kabulü
6. 1934 Soyadı Kanunu
7. 1934 Dinsel kıyafetlerle dolaşmak yasaklandı.
8. 1935 Hafta tatili Cuma’dan Pazar’a alındı

SAĞLIK ALANINDA YAPILAN DEVRİMLER

1.1920 Sağlık Bakanlığı’nın Kurulması
2.1921 Himaye-i Eftal Cemiyeti
3.1924 Numune Hastanesi
4.1928 Hıfzıssıha Enstitüsü

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.

Menu Title